“พอตอนจะขายบ้านนี่แหละ ถึงได้มารู้ว่าการขายบ้านไม่ได้ย้ายออกแต่ตัว ชื่อในทะเบียนบ้านก็ต้องย้ายออกด้วย ไม่อย่างนั้นชื่อจะไปอยู่ทะเบียนบ้านกลาง แล้วจะทำบัตรประชาชนไม่ได้ ทำใบขับขี่ไม่ได้ เปิดบัญชีไม่ได้ ทำอะไรไม่ได้เลย แล้วการไม่มีบัตรยืนยันตัวนี่มันเหมือนถูกตัดทุกอย่างเลยนะ ตัดสิทธิการทำมาหากิน ตัดสิทธิการรักษาพยาบาล เรากลายเป็นคนไม่มีตัวตน ถูกตัดความเป็นมนุษย์ออกไปเลย”
“เมื่อก่อนบ้านเราอยู่กันเป็นครอบครัวใหญ่ เป็นบ้านที่ตายายสร้างขึ้นบนที่เช่า จนมาวันที่เราอายุ 20 ต้นๆ เจ้าของที่ดินจะขอที่คืน พยายามไล่ให้ครอบครัวเราย้าย ทุกคนในบ้านก็รีบกระจัดกระจายไปหาที่อยู่ใหม่ ส่วนเรากับพ่อแม่ต้องออกมาหาบ้านเช่าอยู่ ความรู้สึกที่โดนไล่ตอนนั้นมันเจ็บปวดมาก จนกลายเป็นความมุ่งมั่นของชีวิตเลยว่า เราจะต้องมีบ้านให้ครอบครัวเราให้ได้”
.
“พอตั้งใจแบบนั้น เราเลยพยายามฟันฝ่าสอบแข่งขันเข้าเป็นข้าราชการหรือรัฐวิสาหกิจ เพื่อจะได้มีงานมั่นคงและกู้ซื้อบ้าน เพราะครอบครัวเราไม่ได้มีเงิน พ่อทำงานขับรถรับจ้างส่งหนังสือ มีแค่ทางนี้ที่อาจเป็นโอกาสซื้อบ้านได้ เราสอบติดรัฐวิสากิจตอนอายุ 25 และทำเรื่องกู้ซื้อบ้านได้ตอนอายุ 28“
.
”พอทำสำเร็จมันทั้งดีใจและเจ็บปวด อายุ 28 เป็นวัยที่เรายังไม่อยากมีหนี้ เงินเดือนเกือบทั้งหมดถูกหักไปจ่ายค่าผ่อนบ้าน เราอดทนนอนร้องไห้ทุกวันทุกคืน แต่พอเห็นความสุขของพ่อกับแม่ในวันย้ายเข้าบ้านใหม่ มันเหมือนได้เติมเต็มความรู้สึกในใจ บ้านไม่ใช่แค่ความฝันของเรา มันคือความฝันของทุกๆ คน วันนี้ความฝันสำเร็จแล้ว ’หลังจากนี้จะไม่มีใครไล่เราอีกแล้ว’ “
.
“พอซื้อบ้านได้ 1 ปี พ่อก็เริ่มป่วยเป็นโรคหัวใจ และเสียชีวิต จากนั้นช่วงอายุประมาณ 35 เราก็แต่งงาน มีครอบครัว มีลูก ปีหลังๆ เริ่มมีปัญหาครอบครัวมากขึ้น ค่าใช้จ่ายเพิ่มเยอะขึ้น ส่วนบ้านก็ยังต้องผ่อนอยู่ เราก็เริ่มกู้เงินเพิ่มจากหน่วยงานมาใช้จ่ายในชีวิตประจำวัน โดยไม่ได้คิดวางแผนก่อน คิดแค่ว่ากู้เพื่อมาดูแลทุกคน ให้คนในบ้านยังใช้ชีวิตรอดกันได้”
.
“แต่สุดท้ายเราก็ดูแลใครไม่ได้เลย เรากลายเป็นไส้แซนวิสที่ถูกทับ แบกค่าใช้จ่ายและหนี้ที่มีไม่ไหว ต้องตัดสินใจขายบ้านเพื่อตัดหนี้ แล้วไปตั้งต้นใหม่หาเช่าบ้านอยู่ เพราะเรารู้ตัวเองแล้วว่าถ้าฝืนจนจ่ายต่อไม่ไหววันนึงบ้านจะโดนยึด เลยพยายามปลดหนี้สินทีละอย่าง”
.
“พอตอนจะขายบ้านนี่แหละ ถึงได้มารู้ว่าการขายบ้านไม่ได้ย้ายออกแต่ตัว ชื่อในทะเบียนบ้านก็ต้องย้ายออกด้วย ไม่อย่างนั้นชื่อจะไปอยู่ทะเบียนบ้านกลาง แล้วจะทำบัตรประชาชนไม่ได้ ทำใบขับขี่ไม่ได้ เปิดบัญชีไม่ได้ ทำอะไรไม่ได้เลย แล้วการไม่มีบัตรยืนยันตัวนี่มันเหมือนถูกตัดทุกอย่างเลยนะ ตัดสิทธิการทำมาหากิน ตัดสิทธิการรักษาพยาบาล เรากลายเป็นคนไม่มีตัวตน ถูกตัดความเป็นมนุษย์ออกไปเลย”
.
“จากที่ว่าควรโล่งใจที่ขายบ้านแล้วจะได้เงินมาปิดหนี้ กลายเป็นว่าเครียดมากกว่าเดิม นอนไม่หลับ พยายามหาข้อมูลว่าจะเป็นไปได้ไหมที่คนไทยสามารถมีบัตรประชาชน แม้ว่าชื่ออยู่ในทะเบียนบ้านกลางก็ตาม เพราะเรายังไม่มีทะเบียนบ้านใหม่ให้ย้ายเข้า หาหลายที่แล้วก็ไม่เจอทางออก ถึงขนาดหาว่ามีคนรับจ้างเอาชื่อเราเข้าทะเบียนบ้านได้ไหม มันก็ไม่มี จนสุดท้ายจะถึงวันที่ต้องโอนบ้านแล้ว เลยตัดสินใจมาขอความช่วยเหลือที่คลินิกกฎหมาย มูลนิธิกระจกเงา”
.
“ตอนนี้เราได้ย้ายชื่อเข้าอยู่ทะเบียนบ้านมูลนิธิกระจกเงาเรียบร้อย และปิดหนี้ไปได้หลายส่วนแล้ว จากนี้ตั้งกฎกับชีวิตตัวเองไว้ว่าต้องจ่ายหนี้ตรงทุกเดือน ไม่ค้าง ไม่จ่ายช้า และไม่สร้างหนี้เพิ่ม เราจะพยายามทำตัวเองให้แข็งแรง เพื่อกลับมาลุกขึ้นยืนใหม่อีกครั้ง“