“ถ้าผมพัก เงินก็หายไปเลยตั้ง 250 บาท”
“ถ้าไม่ไปเยี่ยมบ้าน
ก็ไม่รู้เลยว่าเด็กที่ร่าเริงตอนอยู่โรงเรียน
เวลาอยู่บ้านเขาต้องต่อสู้กับอะไรบ้าง”
.
กิจกรรมเยี่ยมบ้านนักเรียน
ของศูนย์การเรียนไร่ส้มวิทยา
วนกลับมาอีกครั้งในรอบปีการศึกษา
หลังแรกเป็น เด็กหญิงชั้น ป.2
ทันทีที่มอเตอร์ไซค์ของครูขับถึงในสวน
เธอเปิดประตูสังกะสี
ของห้องพักคนงานรอต้อนรับครู
.
ห้องรอบด้วยผนังอิฐไม่ฉาบปูน
มีฟูกนอนติดกับครัว และเตาฟืนทำกับข้าว
เป็นแพทเทิร์นคล้ายกับบ้านเด็ก
อีกหลายคนในสวนส้ม
.
หลังถัดมา ครูเห็นภาพเด็กประถม
อยู่กันลำพังกับน้องเล็ก
ในครัวไม่มีกับข้าว
ส่วนในหม้อข้าวมีข้าวที่เด็กหุงกันเอง
แบบสุกบ้างไม่สุกบ้าง
.
อีกหลังที่มีเด็กโต ช่วงปิดเทอม
หรือหยุดเสาร์-อาทิตย์
เด็กเล่าว่าจะออกไปทำงานช่วยพ่อแม่
รับจ้างทำสวน ถางหญ้า หรือเก็บผลไม้
“ผมอยากทำงานนะ เพราะว่ามันได้ตัง
บางวันก็เหนื่อย อยากพัก
แต่ถ้าผมพัก เงินก็หายไปเลยตั้ง 250 บาท”
.
หลังวนมอเตอร์ไซค์จนครบบ้านเด็ก 225 คน
ครูเก็บข้อมูลทั้งหมดกลับศูนย์การเรียน
ทุกปีเราพยายามเอาทุกปัญหาที่เด็กแบกรับไว้
มาคลี่คลายด้วยการออกแบบการศึกษา
ให้หลักสูตรการเรียนของศูนย์การเรียนไร่ส้มวิทยา
สอดคล้องกับบริบทชีวิตเด็ก
.
“ที่ศูนย์การเรียน ครูลงเยี่ยมบ้านเด็ก
เพื่อให้เห็นปัญหาที่เขาเจอ
จะได้รู้วิธีหาทางช่วยเด็ก มาพัฒนาในตัวครูด้วย
ว่าควรออกแบบการเรียนการสอนยังไง
ให้มันสอดคล้องกับบริบทเด็ก
ให้เขาอยู่โรงเรียนแล้วรู้สึกปลอดภัย
หรือถ้าเขาจำเป็นต้องทำงาน
อยากมีช่องทางอาชีพ ครูก็จะช่วยสานต่อให้
อย่างตอนนี้มีชมรม คาเฟ่ เบเกอรี่
ถ่ายภาพ ตัดผม แล้วก็ขายของ
เป็นวิชาชีพและรายได้ให้เด็ก
พอเขามีพื้นที่ให้เรียนรู้และมีรายได้
เด็กก็สามารถผลักดันตัวเอง
ไปหาสิ่งที่ดีได้ด้วยตัวเขาเอง”
.
ปัจจุบัน มีเด็กทั้งหมด 225 คน
ที่ฝากความหวังของอนาคต
ไว้กับศูนย์การเรียนไร่ส้มวิทยา
เราจึงยังพยายามโอบรับชีวิตของเด็กๆ ไว้
เพื่อลูกศิษย์ของครูทุกคน
ไม่ต้องเลือกระหว่างการศึกษากับปากท้อง